လက်ရှိပစ္စုပ္ပန်အချိန်မှာ မျိုးသုဉ်းနိုင်ခြေအများဆုံးတိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်ကို ဖော်ပြပါလို့ဆိုရင် ကျွန်တော်ကတော့ Javan Rhinos အကြောင်းကိုသာ ပြောပြပါလိမ့်မယ်။
Javan Rhinos ဆိုတာ ဘာလဲ။
Javan Rhinos တွေဟာ ကြံ့မျိုးစိတ်တွေထဲမှာ အရှားပါးဆုံးမျိုးစိတ်ဝင်တွေဖြစ်ပြီး လက်ရှိအချိန်မှာဆိုရင် အကောင်ရေအနည်းဆုံးနဲ့ မျိုးသုဉ်းနိုင်ခြေအများဆုံးစာရင်းဝင်တိရစ္ဆာန်မျိုးစိတ်လဲ ဖြစ်ပါတယ်။ တစ်ချိန်က မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံနဲ့ အခြားအရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံတွေမှာ ဒီကြံ့တွေကျက်စားခဲ့ပေမဲ့ ယခုအချိန်မှာတော့ အဲ့ဒီနိုင်ငံတွေမှာရှိတဲ့ Javan Rhinos တွေ မျိုးသုဉ်းပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ပါပြီ။ အာဖရိကမှာ နေထိုင်ကျက်စားတဲ့ ကြံမျိုးစိတ်တွေနဲ့မတူဘဲ မိုးသစ်တောတွေနဲ့ စိုစွတ်ဒေသတွေမှာသာ နေထိုင်ကြပါတယ်။ တစ်ချိန်က အရှေ့မြောက်အိန္ဒိယနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှတစ်ဝှမ်းမှာ ကျက်စားခဲ့ကြပေမဲ့လဲ ယခုအချိန်မှာတော့ အင်ဒိုနီးရှားမှာသာ တွေ့ရှိနိုင်ပါတော့တယ်။
ဒီသတ္တဝါတွေဟာ ဘယ်လိုအကြောင်းတွေကြောင့်နဲ့အခုလိုမျိုးသုဉ်းမဲ့ ဘေးအန္တရာယ်ကို ရင်ဆိုင်နေကြရတာလဲ။
သစ်တောပြုန်းတီးခြင်းကြောင့် သဘာဝကျက်စားရာဒေသတွေနည်းပါးလာခြင်းနဲ့ Hemorrhagic Septicemia လို့ အမည်ရတဲ့ရောဂါတစ်မျိုးဟာ အဲ့ဒီမျိုးသုဉ်းမဲ့ ဖြစ်စဉ်ကိုအားပေးလှုံ့ဆော်ခဲ့တဲ့ အဓိကအကြောင်းတွေဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ထပ်သက်ရောက်မှုအရှိဆုံးအရာတစ်ခုကတော့ တိရစ္ဆာန်တွေရဲ့ မျိုးသုဉ်းမှုဖြစ်စဉ်အများစုမှာ အဓိကတရားခံဖြစ်တဲ့ တရားမဝင်အမဲလိုက်ခြင်းပါပဲ။ ကြံ့တွေရဲ့ဦးချိုဟာ တိုင်းရင်းဆေးတွေဖော်စပ်ဖို့အတွက်တို့၊ မုဆိုးတွေက အဲ့ဒီချိုတွေကို ဆုတံဆိပ်တစ်ခုအဖြစ်နဲ့ သိမ်းထားချင်တဲ့ အတွက်ကြောင့်တို့၊ အဲ့ဒီလိုကိစ္စတွေအတွက်ကြောင့် တရားမဝင်အမဲလိုက်ခြင်းတွေများပြားလာပြီး 20 ရာစုကာလအတွင်းမှာဆိုရင် Javan Rhinos အကောင်အရေအတွက်ဟာ ငါးဆယ်အောက်ထိကို အတော်ကျဆင်းသွားခဲ့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ 21 ရာစုအစောပိုင်းနှစ်တွေအတွင်းမှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုတွေကြောင့် ယခု 2023 ခုနှစ်မှာဆိုရင် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံမှာ အကောင်ရေ 70 ကျော်အထိ မြင့်တက်လာခဲ့ပါပြီ။
References – Population distribution of the Javan Rhino
– How many Rhinos Are Left in the World in 2023
– Javan Rhinoceros
– Javan Rhinoceros from Wiki
ဆက်စပ်ဆောင်းပါးတွေကို ကောမန့်မှာ ဝင်ကြည့်နိုင်ပါတယ်။ ဝဘ်ဆိုက်ကတဆင့် ဖတ်ရင်တော့ ဘေးက ကွန်းတန့်အမျိုးအစားတွေကို နှိပ်ပြီး သက်ဆိုင်တဲ့ ဆက်စပ်ပိုစ့်တွေကို ဆက်ဖတ်နိုင်မှာပါ။
Fact Hub Myanmar page ကို ရီဗျူးဝင်ရေးပေးခဲ့ဖို့အတွက် တောင်းဆိုချင်ပါတယ်။
Telegram – t.me/facthub_mm
www.facthub-mm.org မှာလည်းဝင်ဖတ်နိုင်ပါတယ်။
Written by – Zay Bhone Hlyan
Edited by – Fact Hub Editor Team
©️ 𝟮𝟬𝟮𝟯-𝟮𝟬𝟮𝟰 | 𝗙𝗮𝗰𝘁 𝗛𝘂𝗯 𝗠𝘆𝗮𝗻𝗺𝗮𝗿
#Fact_Hub #Science #Article #General_Science #Javan_Rhino #Endangered_Species
Fact Hub Myanmar
Proudly powered by FH Editor Team
This content is licensed under CC BY-NC-ND 4.0
